Online Ders Vermek: Özel Ders Öğretmeni İçin Başlangıç Rehberi

Online ders, özel ders öğretmenine iki şey kazandırır: yol süresi ve şehir sınırı. Adana'daki öğretmen İstanbul'daki öğrenciye ders verir, günde bir ders daha sığar. Buna karşılık yeni sorular çıkar: hangi araç, bağlantı nasıl gider, ödev nasıl toplanır, gelmeyen öğrenci nasıl kaydedilir. Online ders vermek için gereken donanım ve düzeni bu yazıda sırayla anlattık.

Gereken araçlar

Pahalı ekipman gerekmez. Şu dört şey yeterlidir:

• Sabit internet: mobil veri yerine ev interneti. Görüntü donduğunda ders bölünür, öğrenci kopar.
• Kamera ve mikrofon: dizüstü bilgisayarın kendi kamerası çoğu ders için yeterli. Kulaklık, yankıyı keser; en ucuz kablolu kulaklık bile fark yaratır.
• Yazı yüzeyi: matematik ve fen için grafik tablet ya da tablet + kalem. Sözel derslerde ekran paylaşımı ve PDF yeter.
• Görüntülü görüşme aracı: ders bağlantısını üreten, öğrencinin kurulumsuz katıldığı bir araç.

Yazı yüzeyi için pahalı tablet şart değildir. Kâğıda çözüp telefon kamerasını kâğıda tutan öğretmen de vardır; öğrenci görür, ders yürür. Önemli olan çözümün ders sonunda öğrencide kalmasıdır; bunu aşağıda anlatıyoruz.

Son maddede çoğu öğretmen Zoom ya da Google Meet kullanır. İkisi de olur; sorun araçta değil, bağlantının her ders yeniden oluşturulup WhatsApp'tan gönderilmesindedir.

Bağlantı paylaşımı: kurulum yok, her ders yeniden gönderme yok

Online dersin en yorucu kısmı ders öncesi mesaj trafiğidir: "link atar mısınız hocam", "hangi linkti", "giremiyorum". Bunu bitirmenin yolu bağlantıyı derse bağlamaktır; mesaja değil.

DersTakip'te her dersin kendi Jitsi Meet bağlantısı vardır. Jitsi tarayıcıda çalışır; ne siz ne öğrenci program indirir, hesap açmaz. Öğrenci kendi panelinden dersi görür, saati gelince tıklar, ders açılır. Dersten bir saat önce giden hatırlatmada bağlantı da vardır. Haftalık program bir kez kurulduğu için dersler her hafta kendiliğinden oluşur, her birinin bağlantısı hazırdır.

Öğrenci tarafında da kurulum yoktur. Öğrenci ya da veli kendi girişiyle panele girer, o günün dersini görür, "Derse Katıl" der; tarayıcı kamera ve mikrofon izni sorar, ders başlar. Tablet, telefon ya da bilgisayar fark etmez. Öğrenci başka bir öğretmenden de online ders alıyorsa hepsini aynı takvimde görür, saat çakışmasını kendisi fark eder.

Google Takvim kullanıyorsanız program oraya da eşlenir; iCal bağlantısıyla telefonunuzun takvimine eklersiniz. Ders saati değişirse takvimde taşırsınız, aynı saate ikinci ders koyarsanız uygulama uyarır.

İlk online dersten önce

İlk ders teknik sorunla geçerse veli ikinci derse temkinli gelir. Beş dakikalık bir hazırlık bunu önler:

• Kendi kendinize bağlanın: ders bağlantısını bir gün önce telefondan ve bilgisayardan açın; kamera, mikrofon ve ekran paylaşımını deneyin.
• Öğrenciye kısa bir not gönderin: "Saat 17.00'de panelinizdeki Derse Katıl düğmesine basın, kulaklık takın" yeter. Uzun kurulum yazısı okunmaz.
• Materyali önceden yükleyin: o gün kullanacağınız PDF ya da çalışma kâğıdı ders kaydında ya da doküman kütüphanesinde hazır olsun.
• Yedek kanal belirleyin: bağlantı koparsa telefonla devam edileceğini baştan söyleyin; ders kaybolmasın.
• Ücret ve iptal kuralını yazılı verin: online derste "bağlanamadım" sık gerekçedir; hangi durumda ücret alınacağı ilk dersten önce belli olsun.

Bu beş madde bir kez oturunca sonraki dersler için hazırlık, dersi programa eklemekten ibarettir. Ders süresini de baştan belirleyin: online derste dikkat yüz yüzeden erken dağılır, küçük sınıflarda 45–60 dakika, lise ve yetişkin öğrencide 60–90 dakika yaygındır. Süre kayda dakika olarak girilir; 90 dakikalık ders ücrete 1,5 saat olarak yansır, hesap elle yapılmaz.

Ders sırasında: ekran paylaşımı ve materyal

Online derste tahta yoktur; onun yerine ekran vardır. Birkaç alışkanlık dersi yüz yüze kalitesine yaklaştırır:

• Ekranı paylaşın, kamerayı kapatmayın: öğrenci hem soruyu hem sizi görsün. Görüntü koparsa sesli devam edin.
• Çözümü kaydedin: tablet ekranının görüntüsünü ya da PDF'ini ders bitince ders kaydına ekleyin. Öğrenci evde açar, "hocam o soruyu tekrar atar mısınız" mesajı gelmez.
• Kısa ses notu: telaffuz ya da kısa açıklama için ders kaydına 30 saniyelik ses eklenebilir; dil derslerinde işe yarar.
• Doküman kütüphanesi: aynı çalışma kâğıdını birden fazla öğrenciye tek seferde atarsınız, her ders yeniden göndermezsiniz.

Ödev, ücret ve devam takibi

Online derste ödev ve ödeme takibi yüz yüzeden zordur, çünkü elinize kâğıt geçmez ve veliyle yüz yüze gelmezsiniz. Ders çıkışı kapıda "geçen ayın ücreti" demek de mümkün değildir; her şey mesaja kalır. Kayıt bu yüzden daha önemlidir: ödev, devam ve ödeme tek yerde durursa mesaj trafiği de azalır.

Ödev: ödevi öğrenciye panelden atarsınız, öğrenci fotoğraf ya da dosya olarak teslim eder; teslim edilmezse ödev kendiliğinden "geç" olur. Hazır ödev şablonları sınıf ve konuya göre süzülür, her seferinde yazmazsınız.

Devam: ders bitince sonucu işaretlersiniz: yapıldı, ertelendi, öğrenci gelmedi. Online derste "bağlanmadı" durumu sık görülür; "öğrenci gelmedi" olarak kaydedilir, ücretlendirme kararı sizde kalır. Kayıt veli panelinde ve pazar akşamı giden haftalık özette görünür.

Ücret: online öğrenciye ayrı ücret yazabilirsiniz; ücret öğrenci başına tanımlanır. Ödeme havaleyle gelir, siz kaydı işaretlersiniz; DersTakip para tahsil etmez, yalnız kimin ödediğini ve kimin borçlu olduğunu tutar. Ücret belirleme ölçütleri özel ders ücretleri yazısında, ödeme kaydı ödeme takibi yazısında.

Branşa göre online ders örnekleri (İngilizce konuşma pratiği, KPSS akşam dersi, YDS kelime çalışması) branş sayfalarında ; hangi sınavın ne zaman olduğu sınav takviminde .

Sık sorulanlar

Denemek için

İlk ay tüm özellikler ücretsiz; kayıt için kart bilgisi istenmez. derstakip.online/teacher-register adresinden hesap açıp ilk online dersinizi programa ekleyebilirsiniz.

Uygulamanın tamamı özel ders uygulaması sayfasında; Zoom + WhatsApp + Excel üçlüsüyle farkı karşılaştırma tablosunda .